Πριν από 13 ώρες
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΒΛΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΒΛΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Το βιβλίο εκδόθηκε με την ευκαιρία της έκθεσης έργων του Γιάννη Τσαρούχη με τον τίτλο Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, με επιλογές από τη συλλογή του Ιδρύματος Γ. Τσαρούχη. Η έκθεση πραγματοποιήθηκε στο παλιό εργοστάσιο Φιξ, τον Φεβρουάριο-Απρίλιο 2000, με τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, της Εταιρείας Αττικό Μετρό Α.Ε. και του Ιδρύματος Γιάννη Τσαρούχη, με επιμέλεια έκθεσης της Άννας Καφέτση. Η επιλογή των πέντε κειμένων έγινε από το Ίδρυμα Γ. Τσαρούχη.
Στα εξομολογητικά αυτά κείμενα ο Γιάννης Τσαρούχης δίνει σαφείς πληροφορίες για την πορεία του στις καλλιτεχνικές του επιλογές, για τους ζωγράφους και τα ρεύματα που τον επηρέασαν ή τον οδήγησαν στο δικό του ξεχωριστό δρόμο ανάμεσα Ανατολή και Δύση.
Τα πέντε κείμενα είναι:
1. Απολογία (α΄ δημοσίευση στο περ. Ζυγός, τ. 4, 1973 και β΄ στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
2. Πρόλογος στον κατάλογο της Θεσσαλονίκης (α΄ δημοσίευση στην έκδοση του Μακεδονικού Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης με την ευκαιρία της αναδρομικής του έκθεσης στη Θεσσαλονίκη, 1981 και β΄ στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
3. Όσα δεν λέγονται με τα έργα (α δημοσίευση στην έκδοση του καταλόγου του Μακεδονικού Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης με την ευκαιρία της αναδρομικής του έκθεσης στη Θεσσαλονίκη, 1981 και β στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986. Περιλήφθηκε επίσης στον κατάλογο της έκθεσης "Παρθένης, Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Γ. Τσαρούχης, Γ. Μόραλης" που έγινε στη Λευκωσία (Οκτ.-Νοέμ. 1995) και, στα γαλλικά, στον κατάλογο της έκθεσης "Tsarouchis - Peintures et gouaches, Galerie Claude Bernard", Παρίσι, Μάιος 1997)
4. Η ιστορία μιας κατσαρίδας (α' δημοσίευση στο περ. Λέξη, τ. 51, 1986 και β' στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
5. Νυν και αεί ή ποτέ πια (α' δημοσίευση στο περ. Ζυγός, τ. 4, 1973 και β' στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
4. Η ιστορία μιας κατσαρίδας (α' δημοσίευση στο περ. Λέξη, τ. 51, 1986 και β' στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
5. Νυν και αεί ή ποτέ πια (α' δημοσίευση στο περ. Ζυγός, τ. 4, 1973 και β' στον τόμο Αγαθόν το εξομολογείσθαι, εκδ. Καστανιώτης, 1986)
"Αργά κατάλαβα ότι είναι δυσκολότατο να συνενώσει κανείς τις δυο τεχνοτροπίες,
τη σχεδιαστική που λαμβάνει υπόψη το κιάρο σκούρο και την, ας πούμε, ανατολίτικη αντίληψη
που περιέχει την ποιότητα των χρωματικών επιπέδων.
[... ] Το να ενώσω τους δύο τρόπους ζωγραφικής ήτανε πάντα η επιθυμία μου.
Δεν ξέρω αν είναι νόμιμο ή απλώς επιθυμητό.
Η ελληνιστική ζωγραφική με τον τρόπο της το κατάφερε αυτό και πέρασε ολίγο
αυτή την αντίληψη στην Αναγέννηση,
η οποία ακολουθεί την ελληνιστική παράδοση λίγο ή πολύ".
Γιάννης Τσαρούχης
Το βιβλίο αυτό —εγχειρίδιο, βίβλος και μανιφέστο μαζί— προσφέρει σε κάθε καλλιτέχνη του θεάτρου, και όχι μόνο, μια ματιά εξαιρετικής οξυδέρκειας επί της δημιουργικής διαδικασίας και των προκλήσεων που αυτή εμπεριέχει. Η Μπόγκαρτ μιλά με αφοπλιστική ειλικρίνεια και απέραντη σοφία για το κουράγιο που χρειάζεται ώστε να δημιουργήσει κανείς "τέχνη εξαιρετικής παρουσίας".
Κάθε κεφάλαιο ασχολείται με ένα από τα επτά βασικά πεδία που η Μπόγκαρτ ορίζει ως πιθανούς συνεργάτες ή εμπόδια στη θεατρική δημιουργία. Αυτά είναι:
Η Βία
Η Μνήμη
Ο Τρόμος
Ο Ερωτισμός
Το Στερεότυπο
Η Αμηχανία
Η Αντίσταση
Καθένα από αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παράγει εκπληκτική δημιουργική ενέργεια, αν γνωρίζουμε πώς να το χρησιμοποιήσουμε.
Η Αν Μπόγκαρτ είναι Καλλιτεχνική Διευθύντρια της θεατρικής ομάδας SITI Company, την οποία ίδρυσε σε συνεργασία με τον Ταντάσι Σουζούκι το 1992. Η Μπόγκαρτ είναι επίσης Καθηγήτρια στο Columbia University της Νέας Υόρκης, όπου διευθύνει το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών θεατρικής σκηνοθεσίας. Ανάμεσα στις πιο πρόσφατες σκηνοθετικές της δουλειές, συγκαταλέγονται τα έργα Under Construction, Freshwater, Radio Macbeth, Hotel Cassiopeia, Death and the Ploughman, La Dispute, Score, bobrauschenbergamerica, Room, War of the Worlds, Cabin Pressure, The Radio Play, Alice's Adventures, Culture of Desire, Bob, Going Going Gone, Small Lives/Big Dreams, The Madium, Hay Fever and Private Lives του Νόελ Κάουαρντ, Δεσποινίς Τζούλια του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, και Ορέστης του Τσαρλς Μι.
[...] Έχει τιμηθεί με δύο Βραβεία Όμπι Καλύτερης Θεατρικής Σκηνοθεσίας (το 1988 για το έργο No Plays No Poetry But Philosophical Reflections Practical Instructions Provocative Opinions and Pointers From a Noted Critic and Playwright και το 1990 για το The Baltimore Waltz) ενώ το 1984 βραβεύτηκε με ένα Βραβείο Μπέσι για τη Δημιουργία-Χορογραφία του South Pacific.
[...] Έχει τιμηθεί με δύο Βραβεία Όμπι Καλύτερης Θεατρικής Σκηνοθεσίας (το 1988 για το έργο No Plays No Poetry But Philosophical Reflections Practical Instructions Provocative Opinions and Pointers From a Noted Critic and Playwright και το 1990 για το The Baltimore Waltz) ενώ το 1984 βραβεύτηκε με ένα Βραβείο Μπέσι για τη Δημιουργία-Χορογραφία του South Pacific.
http://www.biblionet.gr
.jpg)
Το βιβλίο είναι καρπός είκοσι χρόνων υπομονετικής και πρωτότυπης εργασίας. Πρόκειται για ένα σοφό, πρακτικό και ξεκαρδιστικό οδηγό για την επιβίωση της φαντασίας. Αποτελεί αναγκαίο ανάγνωσμα για κάθε άνθρωπο με "καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία" που είχε την ίδια εμπειρία με το συγγραφέα: να δει το χάρισμά του φαινομενικά να συρρικνώνεται και να σβήνει. [...] Ανακαλύπτοντας εκ νέου τον φαντασιακό κόσμο της παιδικής ηλικίας επανεξετάζει τα δομικά στοιχεία που τον συγκροτούν.
Σε τι συνίσταται μια ιστορία; Τι κάνει τους ανθρώπους να γελάνε; Ποιες σχέσεις αιχμαλωτίζουν την προσοχή του κοινού και γιατί; Πώς σκέφτεται ο αυτοσχεδιαστής το επόμενο βήμα; Είναι απαραίτητη δραματουργικά η σύγκρουση; [...]
Σε αυτά και σε άλλα θεμελιώδη ερωτήματα το βιβλίο δίνει αναπάντεχες και πάντα χρήσιμες απαντήσεις οι οποίες επεκτείνουν τα όρια του θεάτρου στις δοσοληψίες της καθημερινής ζωής. Η πρώτη σκέψη που κάνει κανείς διαβάζοντας αυτά τα παιχνίδια για ηθοποιούς είναι να τα δοκιμάσει στα παιδιά του ή στον εαυτό του. [...] Όπως όλοι οι μεγάλοι υπέρμαχοι του ασυνείδητου, ο Johnstone είναι ένας σθεναρός ορθολογιστής. Θέτει έναν κοφτερό νου, καλλιεργημένο με ανθρωπολογία και ψυχολογία, στην υπηρεσία της κατεδάφισης του διανοουμενισμού στο θέατρο. Εκεί όπου δεν υπάρχει τεχνική ορολογία, αναπτύσσει τους δικούς του πρακτικούς όρους προκειμένου να δώσει όνομα στο απερίγραπτο.
Πώς μπορεί μια ιστορία να λειτουργήσει πάνω στη σκηνή; Το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν πρακτικό οδηγό για όλους όσους ασχολούνται με τη δημιουργία του κειμένου μιας παράστασης. Προσφέροντας μια πληθώρα ασκήσεων, το βιβλίο Θεατρική γραφή εισάγει τον αναγνώστη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας με στόχο τη δημιουργία ενός θεατρικού έργου και περιλαμβάνει κεφάλαια που επικεντρώνονται στα ακόλουθα:
- Θέματα και ιδέες
- Δραματικός χαρακτήρας
- Ιστορία-πλοκή
- Δεύτερη γραφή
Αυτές οι πρακτικές ασκήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών: ως ένας λεπτομερής προσωπικός οδηγός για ένα θεατρικό συγγραφέα, ως μια χρήσιμη πηγή όπου μπορεί να ανατρέξει ο δάσκαλος ή ο επικεφαλής ενός θεατρικού εργαστηρίου, ή ως πηγή έμπνευσης για μια ομάδα που αποφάσισε να γράψει συλλογικά ένα έργο. Όλες οι ασκήσεις μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τις συνθήκες. Το βιβλίο αυτό αποτελείτο ιδανικό εγχειρίδιο για οποιονδήποτε ασχολείται με τη θεατρική γραφή και ενδιαφέρεται να ζωντανέψει την ιστορία του στη σκηνή.
*O Noel Greig εργάζεται τα τελευταία τριάντα χρόνια ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας. Έχει διδάξει θεατρική γραφή, υποκριτική και ιστορία θεάτρου και σήμερα ασχολείται με το θέατρο για νέους, εργάζεται με ομάδες νέων σε ολόκληρο τον κόσμο και ενθαρρύνει την παραγωγή καινούργιων θεατρικών κειμένων.
Ο Κωνσταντίνος Σάθας γράφει στον πρόλογο: "Αι αρχαί του κρητικού θεάτρου αγνοούνται επί του παρόντος, αφού ούτε τα εν Ενετία κρητικά αρχεία εξηρευνήθησαν, ούτε αυτός ο αριθμός των διασωθέντων δραμάτων γινώσκεται· εν τούτων υπόθεσιν έχον τον Μαρίνον Φαλιέρον εγράφη εν τη ΙΔ΄ εκατονταετηρίδι, δηλαδή όταν η Δυτική Ευρώπη ηγνόει το κυρίως λεγόνενον δράμα. Η ποίησις και ιδία το θέατρον των Κρητών αντιπροσωπεύονται υπό αρκετών μνημείων, τοιαύτα όμως πλειότερα και τελειότερα ήθελον υπάρχει αν δυστυχώς και παρά τοις λογίοις των νησιωτών τούτων δεν επεκράτει η παλαιά βυζαντινή παράδοσις της περιφρονήσεως της εθνικής γλώσσης και της απομιμήσεως της παλαιάς μετρικής· δια τον λόγον τούτον βλέπομεν μέχρι τινός καλλιεργουμένην την αληθή ποίησιν υπό μόνου του λαού, μέχρις του σχολαστικού φορτίου ανεγνώρισεν ως μόνην ποιητικήν γλώσσαν του Χορτάτση και του Κορνάρου".
Η εποχή της παγκοσμιοποίησης και της μετανεοτερικότητας επέφερε αλλαγές όχι μόνο σε οικονομικό-κοινωνικό αλλά και σε πολιτιστικό επίπεδο. Το θέατρο, έπαψε πια προ πολλού να θεωρείται και να εκφράζεται όπως παραδοσιακά το γνωρίζουμε, μέσα στα πλαίσια της κουλτούρας του δυτικού κόσμου, που δομήθηκε στην αρχαία Ελλάδα και ορίσθηκε από τον Αριστοτέλη. Το ένα και μοναδικό πρότυπο και κέντρο εκπόρευσης της θεατρικής τέχνης, αντικαταστάθηκε από πολλά, αυτόνομα συστήματα σε πλήρη διάδραση και συσχετισμό. Δύση και Ανατολή, έπαψαν να αποτελούν δύο ανεξάρτητους δημιουργικούς κόσμους και ήρθαν σε γόνιμη επικοινωνία και άμεσο πολιτιστικό διάλογο. Αυτό που άλλοτε αντιπροσώπευαν μεμονωμένα άτομα και ιδιαίτερες περιπτώσεις όπως ο Α. Αρτώ και ο Μπ. Μπρεχτ, με τον Π. Μπρουκ και την Αρ. Μνούσκιν, τον Ρ. Σέχνερ, τον Ευ. Μπάρμπα και τον Θ. Τερζόπουλο έγινε μια κοινή πραγματικότητα. Θέατρο της Δύσης και της Ανατολής συγχωνεύθηκαν σε μία ενότητα με συμπληρωματικούς επικοινωνιακούς και εκφραστικούς κώδικες, που συνιστούν μία από τις πιο ενδιαφέρουσες όψεις του θεατρικού μεταμοντερνισμού.
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης η ανάδειξη των πολιτιστικών στοιχείων άλλων λαών είναι μια μορφή αντίστασης στην επικράτηση της δυτικής κουλτούρας. Η Όπερα του Πεκίνου και το θέατρο Νο αποτελούν τις πιο σημαντικές μορφές παραδοσιακού θεάτρου της Κίνας και της Ιαπωνίας αντίστοιχα. Όμως, παρά τις σχετικές παραστάσεις που έχουν δοθεί κατά καιρούς στην Ελλάδα, η αντίστοιχη βιβλιογραφία είναι εντελώς πενιχρή. Έτσι αυτό το βιβλίο καλύπτει ένα βιβλιογραφικό κενό.
Ο συγγραφέας ωθήθηκε σημαντικά στη συγγραφή αυτού του έργου ακούγοντας τη δήλωση κάποιου δυτικού θεατή μετά από μια παράσταση Όπερας του Πεκίνου: "Βλέποντας την Όπερα του Πεκίνου κατάλαβα πώς παιζόταν η αρχαία ελληνική τραγωδία". Το στυλιζάρισμα, η περίπου ισόμετρη εκπροσώπηση των βασικών τεχνών στην παράσταση (λόγος, όρχηση, μουσική, τραγούδι, ένδυση) είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν τόσο την αρχαία ελληνική τραγωδία όσο και το ασιατικό θέατρο.
Ο αναγνώστης αυτού του βιβλίου, εκτός του ότι θα γνωρίσει τις πιο σημαντικές μορφές του ασιατικού θεάτρου, θα διαπιστώσει σημαντικές ομοιότητες με την αρχαία ελληνική τραγωδία.
Ο συγγραφέας ωθήθηκε σημαντικά στη συγγραφή αυτού του έργου ακούγοντας τη δήλωση κάποιου δυτικού θεατή μετά από μια παράσταση Όπερας του Πεκίνου: "Βλέποντας την Όπερα του Πεκίνου κατάλαβα πώς παιζόταν η αρχαία ελληνική τραγωδία". Το στυλιζάρισμα, η περίπου ισόμετρη εκπροσώπηση των βασικών τεχνών στην παράσταση (λόγος, όρχηση, μουσική, τραγούδι, ένδυση) είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν τόσο την αρχαία ελληνική τραγωδία όσο και το ασιατικό θέατρο.
Ο αναγνώστης αυτού του βιβλίου, εκτός του ότι θα γνωρίσει τις πιο σημαντικές μορφές του ασιατικού θεάτρου, θα διαπιστώσει σημαντικές ομοιότητες με την αρχαία ελληνική τραγωδία.
Εικονογραφημένη έκδοση, η οποία συνοδεύει την έκθεση Ο Σπύρος Βασιλείου και το θέατρο και είναι αφιερωμένη στις σημαντικότερες στιγμές της πολύχρονης διαδρομής του ζωγράφου στο θέατρο (από το 1929 έως το 1984), καθώς και τη συμβολή του ως ενός από τους δημοφιλέστερους καλλιτέχνες της γενιάς του '30 στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής σκηνικής αισθητικής. Ο κατάλογος περιλαμβάνει το χρονολόγιο του Σπύρου Βασιλείου, την πλήρη παραστασιογραφία και φιλμογραφία του, καθώς και ένα πρωτότυπο κείμενο της επιμελήτριας της έκθεσης, Ίλιας Λακίδου.
O ζωγράφος Σπύρος Bασιλείου υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εικαστικούς καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα. Mε το καλλιτεχνικό του έργο σημάδεψε την πολιτιστική ζωή του τόπου για εξήντα χρόνια και έτυχε πολλών διακρίσεων από νεαρή ηλικία (Βραβείο Aκαδημίας Aθηνών, Βραβείο Guggenheim κ.ά.). Yπηρέτησε με αφοσίωση τη ζωγραφική, τη χαρακτική, την αγιογραφία και τη σκηνογραφία. Yπήρξε επίσης δάσκαλος, κριτικός, αρθρογράφος και ομιλητής, εικονογράφος και διακοσμητής. Συνεργάστηκε με κρατικούς φορείς και οργανισμούς και υπήρξε παράγοντας σε ποικίλες καλλιτεχνικές ομάδες (Eθνικό Θέατρο, Eθνική Λυρική Σκηνή, Eλληνικό Xορόδραμα, Ομάδες "Tέχνη" και "Στάθμη" κ.α).
Η πρώτη φορά που το όνομα του Σπύρου Βασιλείου βρίσκοταν αμέσως μετά την λέξη σκηνογραφία ήταν το 1929 για την παράσταση Κορακιστικά του Ιάκωβου Ρίζου Νερουλού, σε σκηνοθεσία Φώτου Πολίτη της "Επαγγελματικής Σχολής Θεάτρου". Πενήντα πέντε χρόνια μετά και λίγους μήνες πριν το θάνατο του, το 1984, υπογράφει τα τελευταία του σκηνικά για την παράσταση Ανδρομάχη του Γιώργου Τσαγκάρη που παρουσίασε το "Ελληνικό Μπαλέτο Ρένας Καμπαλάδου", στον Λυκαβηττό.
[...] Το Αλλάζοντας τους παλμούς της καρδιάς δεν είναι αυτοβιογραφία, μολονότι μαθαίνουμε πολλά τόσο για την ηθοποιό όσο και για τον άνθρωπο Κάτια Γέρου, και είναι πραγματικά πολύ έντονες οι στιγμές που, για να εξηγήσει ένα ρόλο, καταθέτει μια προσωπική ανάμνηση, μια ιστορία από τη ζωή της.
Αποτελεί μια ιδιότυπη διδασκαλία, την αποκάλυψη των μυστικών της τέχνης της, των δρόμων που διανύει για να "χτίσει" ένα ρόλο, των διαβασμάτων που υπόκεινται της σκηνικής δημιουργίας. Και είναι πολλά αυτά τα διαβάσματα, μελετήματα για το θέατρο και την υποκριτική, φιλοσοφία, ψυχολογία και ποίηση, πολλή ποίηση. Δεν βασίζεται πάνω στο ένστικτο ο ηθοποιός, λέει η Γέρου. Μοιάζει με γλύπτη: "Σμιλεύουμε πάνω μας άλλους ανθρώπους. […] Το παίξιμο έχει κάτι από την αυστηρότητα της χειρουργικής". Ο ηθοποιός δεν πρέπει να έχει καμιά απόλυτη ιδέα στο μυαλό του, όταν ξεκινάει να δουλέψει ένα ρόλο, υποστηρίζει. "Στη σκηνή δεν βλέπεις μια φωτογραφική, νατουραλιστική απεικόνιση της ζωής. υπάρχει μετουσίωση, «μετάφραση», απογείωση. Έμαθα ότι μπορούν να φτιαχτούν αξέχαστες, μαγικές εικόνες με φτωχά μέσα". Αξίζει να διαβάσει κανείς με προσοχή την ανάλυση του ρόλου του Τούζενμπαχ, από τις Τρεις Αδελφές του Τσέχοφ (σσ.63-78, πρόκειται για τη σκηνή της συνάντησής του με την αγαπημένη του Ιρίνα λίγο πριν από τη μονομαχία, όταν μέσα του κυριαρχεί ο φόβος του θανάτου), πώς αναδεικνύει λέξη με τη λέξη τον εσωτερικό πυρετό του ήρωα, προσφέροντας ταυτόχρονα το υποκριτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο θα αναφανεί πειστικά και με ενάργεια η συναισθηματική κατάστασή του.
Πρόκειται, επίσης, για ένα βιβλίο που έχει να επιτελέσει ένα σημαντικό ακόμα ρόλο. Είναι η πρώτη και η μόνη τόσο εμπεριστατωμένη παρουσίαση και ανάλυση της μεθόδου δουλειάς του Θεάτρου Τέχνης. Είναι πράγματι κρίμα που το Θ.Τ. δεν άφησε πίσω του θεωρητικά κείμενα για την τέχνη του θεάτρου, τη δική του προσέγγιση της δραματικής τέχνης. Το βιβλίο αυτό καλύπτει ως ένα σημείο αυτό το κενό και αποτελεί ένα κομμάτι της ιστορίας του Θ.Τ. "Παρακολουθώντας τους δασκάλους μου να μιλούν, να διδάσκουν και να εργάζονται, συνειδητοποίησα ότι πρότειναν μια άλλη στάση απέναντι στο επάγγελμα. Έτσι μεταφράζω μέσα μου τις λέξεις Σχολή του Θ.Τ. Μια άλλη στάση των ανθρώπων του θεάτρου απέναντι στο θέατρο. Μια μέθοδος έρευνας σαφώς, όχι ένας τρόπος σκηνοθεσίας ή υποκριτικής. Αυτά άλλαζαν δραματικά όχι μόνο από συγγραφέα σε συγγραφέα αλλά κι από έργο σε έργο του ίδιου συγγραφέα. Άλλαζαν δραματικά μέσα στις δεκαετίες. Δεν μιλάμε, λοιπόν, για ένα τρόπο έκφρασης, αλλά για μια μέθοδο που οδηγεί σε μεγάλη ποικιλία εκφράσεων. Η «μουσική» που παρήχθη με αυτή τη μέθοδο έχει μια τεράστια γκάμα". Τα δύο dvd που συνοδεύουν το βιβλίο με αποσπάσματα μερικών από τις καλύτερες ερμηνείες της Γέρου στο θέατρο και τον κινηματογράφο αποτελούν την καλύτερη απόδειξη για τα παραπάνω.
Μαθήτρια κάποτε του Θεάτρου Τέχνης, στο σανίδι τριάντα χρόνια τώρα, αλλά και δασκάλα νέων ηθοποιών εδώ και καιρό, η Κάτια Γέρου, με παρρησία και απλότητα, καταθέτει την πολύτιμη μαρτυρία της.
Πηγή: Μάρω Τριανταφύλλου, "Αλλάζοντας τους παλμούς της καρδιάς", εφ. Η Εποχή, 16 Ιανουαρίου 2011.
Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες ο ρόλος του θεάτρου στον χώρο της Μακεδονίας θεωρούνταν ήσσονος σπουδαιότητας, μια και τα δεδομένα σχετικά με αυτό ήταν ελάχιστα και χαρακτηρίζονταν δευτερεύουσας σημασίας. Ωστόσο, τα τελευταία τριάντα χρόνια έχουν έρθει στο φως αρκετά και σημαντικά στοιχεία αναφορικά με τη θεατρική δραστηριότητα στην περιοχή αυτή του βορειοελλαδικού χώρου. Στην Αθήνα, κατά τον χρυσό αιώνα του Περικλή, το θέατρο αποτελεί το αποκορύφωμα της κυριαρχίας του δήμου. Στη Μακεδονία, στον κολοφώνα της δόξας σπουδαίων βασιλέων, αρχής γενομένης από τον Αρχέλαο που το εισήγαγε στον τόπο του, εξυπηρέτησε τους στόχους της ηγεσίας και έπαιξε τον ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στον βασιλιά και τον λαό. Στην παρούσα μελέτη, παρουσιάζονται τα "δραματικά τεκμήρια" από το κεντρικό τμήμα της Μακεδονίας της αρχαιότητας, που βρίσκεται στην Ελλάδα και το οποίο αποτελούσε από τότε τον πυρήνα του μακεδονικού βασιλείου και αργότερα της ρωμαϊκής Επαρχίας της Μακεδονίας. Η παρούσα μορφή αποτελεί μία περισσότερο επεξεργασμένη εκδοχή σειράς παράδοσης μαθημάτων της συγγραφέως στην Ecole des Hautes Etudes. Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνεται εκτενής περίληψη στα γαλλικά.
Νέο γαλλικό θέατρο: Ο μπαμπάς πρέπει να φάει της Marie Ndiaye , Ένας άνθρωπος υπό χρεοκοπία του David Lescot, Υπό έλεγχο του Frederic Sonntag, μτφ: Δήμητρα Κονδυλάκη, Άγρα, Αθήνα 2012.
Τα κείμενα της Marie Ndiaye, του David Lescot και του Frederic Sonntag εντάσσονται στο πλαίσιο επανακατάκτησης της λογοτεχνίας από το θέατρο; Τα κείμενα τους είναι ποίηση, άλλα επίσης αίσθηση και κοινωνικός στοχασμός. Και αυτό γιατί τα θέματα πού προσεγγίζουν, πέρα από την επιφανειακή απλότητα της μεταχείρισης τους, δεν είναι ποτέ ανώδυνα ή ανάλαφρα.Τρεις συγγραφείς, τρεις στοχασμοί. Η Ndiaye, ο Lescot και ο
Sonntag αναλογίζονται τον κόσμο μας, αντικατοπτρίζοντας τον ο καθένας με τον τρόπο του. Η συνάντηση τους μέσα από την έκδοση της "Άγρας" αντιστοιχεί στη συνάντηση τριών διαφορετικών φωνών του σύγχρονου θεάτρου πού ενώνει ή κοινή επιθυμία της αφήγησης του Ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από κάθε άνθρωπο.
Ο εξοστρακισμός του συγγραφέα από τον θεατρικό χώρο αμφισβητείται σήμερα και νέες φωνές υψώνονται υπέρ της επαναφοράς του κειμένου στην καρδιά του θεάματος. Γιατί το θέατρο είναι πάνω απ' όλα λόγος, στοιχείο ανυπέρβλητο. Το θέατρο σήμερα είναι ένα θέατρο λέξεων, ένα θέατρο του λόγου και της επιθυμίας του λόγου. O διαχωρισμός από τη λογοτεχνία, και ειδικότερα από την ποίηση, δεν έχει πλέον νόημα, και ο θεατρικός συγγραφέας από δραματουργός ξαναγίνεται συγγραφέας.
Το τέλος της τεταμένης αυτής σχέσης μεταξύ σκηνοθέτη και έργου συμπίπτει με την εμφάνιση μιας νέας γενιάς θεατρικών συγγραφέων. Δίπλα στις μυθικές μορφές της εξαφανισμένης πλέον γενιάς των Koltes, Lagarce, Gabily, τα κείμενα των οποίων αποτέλεσαν υλικό έμπνευσης των μεγάλων σκηνοθετών, συνεχίζοντας τη γαλλική παράδοση του θεάτρου λόγου, το εμβληματικό έργο του Novarina και του Vinaver επέβαλε τους όρους του. Οι συνεχιστές αυτής της εξέλιξης ονομάζονται, μεταξύ άλλων, Ndiaye, Lescot και Sonntag.
Ο εξοστρακισμός του συγγραφέα από τον θεατρικό χώρο αμφισβητείται σήμερα και νέες φωνές υψώνονται υπέρ της επαναφοράς του κειμένου στην καρδιά του θεάματος. Γιατί το θέατρο είναι πάνω απ' όλα λόγος, στοιχείο ανυπέρβλητο. Το θέατρο σήμερα είναι ένα θέατρο λέξεων, ένα θέατρο του λόγου και της επιθυμίας του λόγου. O διαχωρισμός από τη λογοτεχνία, και ειδικότερα από την ποίηση, δεν έχει πλέον νόημα, και ο θεατρικός συγγραφέας από δραματουργός ξαναγίνεται συγγραφέας.
Το τέλος της τεταμένης αυτής σχέσης μεταξύ σκηνοθέτη και έργου συμπίπτει με την εμφάνιση μιας νέας γενιάς θεατρικών συγγραφέων. Δίπλα στις μυθικές μορφές της εξαφανισμένης πλέον γενιάς των Koltes, Lagarce, Gabily, τα κείμενα των οποίων αποτέλεσαν υλικό έμπνευσης των μεγάλων σκηνοθετών, συνεχίζοντας τη γαλλική παράδοση του θεάτρου λόγου, το εμβληματικό έργο του Novarina και του Vinaver επέβαλε τους όρους του. Οι συνεχιστές αυτής της εξέλιξης ονομάζονται, μεταξύ άλλων, Ndiaye, Lescot και Sonntag.
Ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής και το νεοελληνικό θέατρο.
επιμέλεια: Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, Αντώνης Γλυτζουρής
Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, 2011.
Ο αναγνώστης που θα αποπειραθεί να παρακολουθήσει τους σταθμούς των περιπλανήσεων του Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή [1809-1892] σε γεωγραφικούς τόπους [Φανάρι, Βουκουρέστι, Οδησσός, Μόναχο, Αθήνα, Κωνσταντινούπολη, Ουάσιγκτον, Παρίσι, Βερολίνο και πάλι Αθήνα], στα γράμματα, την πολιτική, την ιδεολογία και τις τέχνες, δεν γοητεύεται απλά από τις περιπέτειες ενός ακούραστου ταξιδευτή που ξόδεψε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του για «των Μουσών των έρωτα...»· συνομιλεί και με μια φωνή η οποία επιτρέπει να αναδυθούν σημαίνουσες μαρτυρίες από ποικίλες πηγές μιας γενέθλιας για τον νεότερο ελληνισμό εποχής: από την περίοδο των προεπαναστατικών ζυμώσεων μέχρι το τέλος σχεδόν του 19ου αιώνα.
Ο Ραγκαβής συμβάλλει σε μια σειρά δραστηριοτήτων που συνέχουν τις πολιτισμικές καταβολές της Ανατολής με τις αρχαιολατρικές, και ρομαντικές ταυτόχρονα, ευρωπαϊκές επιδράσεις: δραματουργία, θεωρητικές αναζητήσεις, μεταφράσεις αρχαίων και ευρωπαϊκών δραμάτων, οργανωτική μέριμνα μέσα από τις επιτροπές θέατρου. Παράλληλα, οραματίζεται τη σύνδεση των αρχαίων θεατρικών οικοδομημάτων με την αναβίωση των παραστάσεων αρχαίου δράματος, πριν από το τέλος ακόμα της δεκαετίας του 1850.
Η μελέτη στο πρώτο μέρος εξετάζει αναλυτικά τους τομείς του ραγκαβικού έργου που άπτονται άμεσα της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, ενώ στο δεύτερο παρουσιάζει το παραπάνω υλικό, τοποθετημένο στο ευρύτερο πλαίσιο της συνολικής πορείας του συγγραφέα. Μέσα από το σχήμα των τριών περιόδων της σταδιοδρομίας του [νεαρός Φαναριώτης, σπουδαστής του Μονάχου κι έπειτα κάτοικος του νεοσύστατου κράτους, 1825-1843· καθηγητής της Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο, 1844-1867· και τέλος διπλωμάτης και γέροντας πολίτης της Αθήνας, 1867-1892·], ο Ραγκαβής προβάλλει ως ένας από τους πρωτεργάτες της εδραίωσης της εγχώριας θεατρικής τέχνης του 19ου αιώνα, ως μια κυρίαρχη μορφή η οποία συγκεφαλαιώνει τα μεγαλόπνοα σχέδια, τις ιδεολογικές ανάγκες, τις αδυναμίες και τα διλήμματα της εποχής και του τόπου του.
36 συγγραφείς από 17 χώρες (από τα Βαλκάνια: Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Ρουμανία, Κροατία, Μαυροβούνιο, ΠΓΔΜ και η Σερβία, τιμώμενη χώρα καθώς επίσης ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία, Πολωνία, Τουρκία, Ισραήλ και Ρωσία), δίνουν το «παρών» στην 9η ΔΕΒΘ φέρνοντας στις αποσκευές τους έναν τόνο αισιοδοξίας, συμπαράστασης και κοινής δράσης απέναντι στην κρίση, με μοναδικό όπλο τον κόσμο του βιβλίου.
- Φετινή Τιμώμενη Χώρα της Έκθεσης είναι η Σερβία. Έχει σχεδιαστεί μια αντιπροσωπευτική παρουσίαση της σύγχρονης λογοτεχνικής δημιουργίας στη σερβική γλώσσα. Το «πρόσωπο» της σερβικής ποίησης, πεζογραφίας, δοκιμίου, κόμιξ, θεατρικού λόγου και εκκλησιαστικής βιβλιογραφίας θα εκπροσωπηθεί από 15 σημαίνοντες δημιουργούς, οι περισσότεροι των οποίων διαθέτουν πλούσιο βιογραφικό και έντονη παρουσία στο εξωτερικό.Την ημέρα των εγκαινίων της 9ης ΔΕΒΘ θα παραβρεθεί ο διάσημος σκηνοθέτης, μουσικός και προσφάτως με συγγραφικές επιδόσεις Εμίρ Κουστουρίτσα. Θα παρουσιάσει το πρώτο του -αυτοβιογραφικό- μυθιστόρημα με τον χαρακτηριστικό τίτλο Κι εγώ πού είμαι σ’ αυτή την ιστορία;. Οι επισκέπτες του σερβικού περιπτέρου θα έχουν την ευκαιρία να δουν μία έκθεση με αντικείμενα από το Μουσείο «Ιβο Αντριτς» (ο νομπελίστας συγγραφέας της Σερβίας), ομιλίες από τους παρευρισκόμενους συγγραφείς, έκθεση βιβλίων από «κλασικούς» Σέρβους λογοτέχνες (Ιβο Αντριτς, Ντανίλο Κις, Μίλοραντ Πάβιτς, Ράσα Λιβάδα κ.ά.), ένα κινηματογραφικό αφιέρωμα καθώς και εκθετήριο εκδόσεων της Μονής Χιλανδαρίου.
- Αφιερωμένη στη Θεσσαλονίκη με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης και την ένωσή της με την υπόλοιπη Ελλάδα είναι φέτος η θεματική έκθεση. Στο ειδικά διαμορφωμένο περίπτερο 150 τ.μ. θα διοργανωθούν μεταξύ άλλων: έκθεση βιβλίων για τη Θεσσαλονίκη (σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης/Αντιδημαρχία Πολιτισμού, Παιδείας και Τουρισμού Θεσσαλονίκης), έκθεση τεκμηρίων από τους Βαλκανικούς Πολέμους (σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών – Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), έκθεση εφημερίδων εποχής που παρουσιάζουν τα εκατό σημαντικά γεγονότα του αιώνα στη Θεσσαλονίκη (σε συνεργασία με την ΕΣΗΕΜ-Θ), έκθεση καρτ ποστάλ εποχής που απεικονίζουν την καθημερινή ζωή της εβραϊκής κυρίως κοινότητας της πόλης, 1897-1917 (από την προσωπική συλλογή του Γιάννη Μέγα σε συνεργασία με τις εκδόσεις Καπόν). Επίσης σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο θα προβάλλεται σπάνιο τηλεοπτικό υλικό και αφιερωματικά ντοκιμαντέρ που έχει δημιουργήσει η ΕΤ3 με αφορμή την επέτειο.
- Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Λάκωνα ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου, μεταφραστή και ακαδημαϊκού Νικηφόρου Βρεττάκου, το ΕΚΕΒΙ σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης διοργανώνει ειδικό αφιέρωμα παρουσιάζοντας σε ξεχωριστό περίπτερο σημαντικά τεκμήρια (φωτογραφικό και αρχειακό υλικό) από το προσωπικό του αρχείο. Στον ίδιο χώρο θα παρουσιαστεί έκθεση βιβλίων που θα περιλαμβάνει εκτός από τα έργα του ποιητή και μεταφράσεις τους, βιβλία που έχουν γραφτεί για τη ζωή και το έργο του, αλλά και ηχητικό και οπτικοακουστικό υλικό (μελοποιημένη ποίηση, ηχογραφημένες απαγγελίες με τη φωνή του ποιητή, ντοκιμαντέρ, ταινίες κ.ά.).
- Με ένα πρωτότυπο αφιέρωμα στην Αρχαία Αίγυπτο θα υποδεχθεί φέτος η Παιδική Γωνιά της ΔΕΒΘ τους μικρούς βιβλιόφιλους που την επισκέπτονται κατά χιλιάδες κάθε χρόνο. Αρχαίοι μύθοι και ιστορίες για φαραώ, μούμιες και πυραμίδες θα δώσουν την αφορμή για γνωριμία με έναν από τους πιο σημαντικούς αρχαίους πολιτισμούς μέσα από παρουσιάσεις βιβλίων, συζητήσεις, αφηγήσεις, εργαστήρια ιερογλυφικών, προβολές ντοκιμαντέρ, μουσικά δρώμενα κ.ά. [με τη συνεργασία της Εταιρείας Αιγυπτιακών Μελετών]. Παράλληλα θα πραγματοποιηθούν δεκάδες εκδηλώσεις με τους αγαπημένους συγγραφείς και εικονογράφους που θα δώσουν το «παρών» στο καθιερωμένο τους ραντεβού με τους μικρούς αναγνώστες.
Αναλυτικά το πρόγραμμα: http://www.thessalonikibookfair.com/
"Εκπαιδεύω έναν ηθοποιό σημαίνει αποσύρομαι, χάνομαι. Ο εκπαιδευτής πρέπει να πεθαίνει μέσα στον ηθοποιό. Ενώ ο σκηνοθέτης, όταν διευθύνει έναν ηθοποιό, πρέπει να είναι μέσα στον ηθοποιό, απόλυτα, ολοκληρωτικά. Η δυσκολία προκύπτει όταν επιζητάς την τελειότητα: τότε πρέπει να βρεις την αρμονία ανάμεσα σ' αυτά τα δυο στοιχεία που αλληλοαποκλείονται· πρέπει να το κάνεις αυτό ώστε να μην πεθάνεις πολύ ο ίδιος, και να μη σκοτώσεις πολύ τον ηθοποιό, να μην τον θανατώσεις.
Είναι μια εξαιρετικά λεπτή, ευαίσθητη τέχνη."
Ανατόλι Βασίλιεφ, Επτά ή οκτώ μαθήματα θεάτρου
Το βιβλίο περιλαμβάνει έναν πρόλογο του Στάθη Λιβαθινού, ένα κείμενο της Ναταλίας Ισάεβα και ένατου Ανατόλι Βασίλιεφ (εισαγωγικά σημειώματα για την ελληνική έκδοση), καθώς και επίμετρο με μιαμελέτη της Φρσγκίσκης Αμπατζοπούλου, ένα επιπλέον κείμενο του Ανατόλι Βασίλιεφ σχετικά με την παράσταση της "Μήδειας" και αποσπάσματα από άρθρο της Ναταλίας Ισάεβα που πραγματεύεται τρεις παραστάσεις του Ανατόλι Βασίλιεφ (επίμετρο).
Αυτά τα κείμενα (εκτός από το άρθρο της Ν.Ι. στο επίμετρο) είναι γραμμένα ειδικά για την ελληνική
έκδοση.
Γιώργος Π. Πεφάνης, Το θέατρο και τα σύμβολα, Διαδικασίες συμβόλισης του δραματικού λόγου, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2012.
Στόχος του βιβλίου είναι η θεωρητική προσέγγιση του θεατρικού κειμένου και ειδικότερα η μελέτη εκείνων των διαδικασιών μέσω των οποίων το κείμενο υπερβαίνει το επίπεδο του πρόδηλου νοήματος και ανοίγεται στον κόσμο του βιώματος και του λόγου, ενδιάθετου και εκπεφρασμένου.
Κάθε κείμενο (κυρίως δε το θεατρικό) εκλαμβάνεται ως προϊόν μιας κοινωνίας, μιας συλλογικότητας που διανύει μια ιστορική της φάση και προσπαθεί να κατανοήσει την ταυτότητα της ιχνηλατώντας τόσο τα εγνωσμένα στοιχεία της δομής και της ιστορίας της, όσο και εκείνα τα στοιχεία που λησμονεί, αγνοεί ή απωθεί. Έτσι, το θέατρο συλλαμβάνεται ως ένα ουσιώδες προγεφύρωμα με όλους του οικείους, άγνωστους ή απωθημένους κόσμους, τους οποίους κρύβει μέσα του ο δικός μας κόσμος και επιχειρείται η διαύγαση των τρόπων με τους οποίους ο λόγος διαμορφώνει ένα δυναμικό πεδίο μεταξύ οικείου και ανοίκειου, σκέψης και δράσης, κειμένου και παράστασης.
Πρόκειται για τις διαδικασίες συμβόλισης που ενεργοποιούνται στο θεατρικό έργο εν γένει. Αυτές δεν είναι προϊόν μιας τεχνοτροπίας, αλλά αποτελούν ένα γενικότερο φαινόμενο που διέπει με διαφορετικό, εκάστοτε, τρόπο όλα τα δραματικά κείμενα, προσδιορίζοντας σε σημαντικό βαθμό το ποιόν και την αισθητική τους αξία. Γι' αυτό και τα παραδείγματα που υποστηρίζουν τις θεωρητικές αναλύσεις αντλούνται από ποικίλες πηγές όλης της ιστορίας του δυτικού θεάτρου, από τον Αισχύλο έως τον Bernhard, τον Καμπανέλλη και τον Μάτεσι.
Κάθε κείμενο (κυρίως δε το θεατρικό) εκλαμβάνεται ως προϊόν μιας κοινωνίας, μιας συλλογικότητας που διανύει μια ιστορική της φάση και προσπαθεί να κατανοήσει την ταυτότητα της ιχνηλατώντας τόσο τα εγνωσμένα στοιχεία της δομής και της ιστορίας της, όσο και εκείνα τα στοιχεία που λησμονεί, αγνοεί ή απωθεί. Έτσι, το θέατρο συλλαμβάνεται ως ένα ουσιώδες προγεφύρωμα με όλους του οικείους, άγνωστους ή απωθημένους κόσμους, τους οποίους κρύβει μέσα του ο δικός μας κόσμος και επιχειρείται η διαύγαση των τρόπων με τους οποίους ο λόγος διαμορφώνει ένα δυναμικό πεδίο μεταξύ οικείου και ανοίκειου, σκέψης και δράσης, κειμένου και παράστασης.
Πρόκειται για τις διαδικασίες συμβόλισης που ενεργοποιούνται στο θεατρικό έργο εν γένει. Αυτές δεν είναι προϊόν μιας τεχνοτροπίας, αλλά αποτελούν ένα γενικότερο φαινόμενο που διέπει με διαφορετικό, εκάστοτε, τρόπο όλα τα δραματικά κείμενα, προσδιορίζοντας σε σημαντικό βαθμό το ποιόν και την αισθητική τους αξία. Γι' αυτό και τα παραδείγματα που υποστηρίζουν τις θεωρητικές αναλύσεις αντλούνται από ποικίλες πηγές όλης της ιστορίας του δυτικού θεάτρου, από τον Αισχύλο έως τον Bernhard, τον Καμπανέλλη και τον Μάτεσι.