Από το Blogger.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΧΩΣ: "Γουρούνι στο σακί" (Θέατρο Κήπου, 30,31/8), "Λυσιστράτη" (Θέατρο Δάσους, 31/8, 1,2/9), "Ταξίδι στον Σταυρό του Νότου" (Θέατρο Κήπου, 5,6/9), "Eπτά επί Θήβας" (Βασιλικό Θέατρο, 13-16/9), "Πέτρες στις τσέπες του" (Αριστοτέλειον, 22/9-1/10)

Nikolas Fearn- Πρωταγόρας. Είναι το καθετί ζήτημα γνώμης;

Leave a Comment
 Fearn Nikolas, O Ζήνωνας και η Χελώνα, Πώς να σκέφτεστε σαν φιλόσοφοι, μτφρ. Αριάδνη Αλαβάνου, Λιβάνη, Αθήνα, 2003.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Ο ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ
Είναι ο άνθρωπος το μέτρο όλων των πραγμάτων;

    […] Δεν υπάρχουν καθολικές αξίες που να μην μπορούν να εφαρμοστούν από όλους τους ανθρώπους σε όλους τους πολιτισμούς. Αντιθέτως, όλοι οι τρόποι ενέργειας είναι εξίσου θεμιτοί και οι ενέργειες είναι ορθές ή λανθασμένες μόνο σε αναφορά με κάποιο συγκεκριμένο πολιτισμικό σύστημα. Αυτό είναι το δόγμα του σχετικισμού.  Οι σημερινοί σχετικιστές έχουν προχωρήσει ακόμη πιο μακριά και διακηρρύσουν ότι κάθε άτομο δημιουργεί το δικό του αξιακό σύστημα. Η άποψη ότι «καθετί είναι ζήτημα γνώμης» αποτελεί σήμερα κοινό τόπο. Υποτίθεται ότι ο καθένας έχει τις δικές του πεποιθήσεις και κανενός οι αντιλήψεις δεν είναι περισσότερο ή λιγότερο ορθές από τις αντιλήψεις οποιουδήποτε άλλου.
 [...] Ο πατέρας του σχετικισμού ήταν ο Πρωτογόρας. Γεννήθηκε στα Άβδηρα της Θράκης το 485 π.Χ., ο Πρωταγόρας ήταν ο κορυφαίος των αρχαίων Ελλήνων σοφιστών, των ταξιδιωτών ρητόρων που δίδασκαν τη σοφία έναντι χρημάτων.
 [...] Το πιο γνωστό δόγμα του Πρωταγόρα ήταν το «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος», που σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμιά άλλη αλήθεια πλην αυτής που γίνεται αντιληπτή από τον άνθρωπο. Η βάση αυτής της άποψης είναι ότι τίποτε στον κόσμο δεν είναι αυθύπαρκτο. Αντιθέτως, τα πράγματα αποκτούν την ουσία τους μέσω της αλληλεπίδρασης με άλλα πράγματα. Τίποτε λοιπόν δεν είναι, μάλλον τα πάντα βρίσκονται σε μια διαδικασία του γίγνεσθαι και αυτό το γίγνεσθαι σχετίζεται με κάτι άλλο. Για παράδειγμα, το άσπρο χρώμα δεν βρίσκεται ούτε μέσα ούτε έξω από τα μάτια σας. Μάλλον είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε εσάς και σε κάτι που εσείς αντιλαμβάνεστε.
[...] Η υπέρ του σχετικισμού συνηγορία δεν μπορεί να σταθεί χωρίς παράδοξα.  Είτε ο σχετικισμός πρέπει να είναι ταυτοχρόνως εσφαλμένος και σωστός είτε πρέπει να συνηγορήσουμε ειδικά υπέρ της αλήθειας του σχετικισμού. Αλλά εάν είναι αντικειμενικό γεγονός ότι η αλήθεια είναι σχετική και όχι απλώς θέμα γνώμης, τότε πώς ισχύει ότι η αλήθεια δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο από θέμα γούστου και σε άλλους τομείς επίσης;
 [...]Ο σχετικιστής θέλει να έχει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο, αλλά δεν μπορεί κανείς, χωρίς να αντιφάσκει, να θεωρεί ότι ο σχετικισμός είναι αντικειμενικά αληθής και ότι η αλήθεια δεν είναι αντικειμενική. […] Δεν θα θέλαμε να πούμε ότι κάποιος σαν τον Αδόλφο Χίτλερ θα δικαιούνταν να έχει τη γνώμη του ή ότι η δική του γνώμη δεν θα ήταν λιγότερο αληθής από τη γνώμη οποιουδήποτε άλλου.
[...]Ο ναζισμός ήταν ένα πλήρως ανεπτυγμένο ηθικό σύστημα με τα δικά του μέτρα για το σωστό και το λάθος, τις δικές του πρακτικές και τις δικές του αναπτυσσόμενες παραδόσεις, αν και ένα σύστημα στο οποίο το ρατσιστικό μίσος αποτελούσε αρετή. Η πολιτισμική  ανεκτικότητα, όπως την αντιλαμβανόμαστε στη Δύση, μπορεί να είναι κάτι θαυμάσιο, αλλά είναι λογικά κενή εάν ανεχόμαστε μόνο τους πολιτισμούς που δεν αποκλίνουν πολύ από τον δικό μας (όπως έκανε ο ναζισμός).
[...]Ανεξαρτήτως του πόσο πολύ σεβασμό φανερώνει αυτή η στάση (ενν. του σχετικισμού) έναντι των πιστεύω των άλλων ανθρώπων, φαίνεται ανεπαρκής όσον αφορά τις ικανότητες τους ως σκεπτόμενων υπάρξεων.
Νεότερη ανάρτηση Παλαιότερη Ανάρτηση Αρχική σελίδα

0 comments: